Số Thực hay Số Ảo?

Posted on Updated on

Phân tích về tốc độ phát triển của các mạng xã hội qua các con số thống kê từ Alexa.

analytics_screen.jpg

Trong bài phân tích IDG linked CyVee in, HarryD đề cập tới hai yếu tố chính quyết định tương lai của các mạng XH tại Việt Nam là số lượng người dùng (scale) và khả năng thương mại hóa (monetization):

…Scale. Monetize. Scale. These should be three biggest challenges to all Vietnamese social networking services. In the next few months, expect more Vietnamese SNS players to join the game just to see how they solve these three challenges…

Tôi có làm một nghiên cứu nhỏ về lượng truy cập so với số lượng đăng ký của các mạng XH và nhận thấy nhiều điểm khá thú vị qua các con số. Nó cho thấy số người dùng đăng ký của một số mạng xã hội công bố có thể không phản ánh đúng mức phát triển của các mạng này.

Căn Cứ và Công Cụ

Nói tới việc theo dõi, đánh giá lượng truy cập vào website người ta thường nghĩ ngay tới Alexa. Đây là một dịch vụ có thâm niên đang thuộc sở hữu của Amazon; thông qua dữ liệu gởi về từ các thanh toolbar Alexa cài trên trình duyệt của người dùng, nó phân tích và đưa ra biểu đồ về lượng truy cập (traffic/reach) , số trang được xem (pageview)… của các website. Tuy nhiên các con số mà Alexa đưa ra thường không đúng với lượng truy cập thực sự vì:

  1. Số lượng người dùng có cài toolbar của Alexa chỉ là một lượng nhỏ trong tổng số người dùng.
  2. Người dùng Firefox hay các trình duyệt khác hầu như không được thống kê (gần đây Alexa có đưa ra toolbar cho Firefox 2.x nhưng còn có nhiều lỗi).
  3. Nhưng người cài toolbar của Alexa thường là dân “vọc” web chuyên nghiệp hay các SEO dẫn tới kết quả là các website của cộng đồng này thường có rank cao hơn các website khác.
  4. Thuật toán thống kê của Alexa còn nhiều vấn đề gây tranh cãi.

(các bạn có thể tham khảo bài viết trên VentureBeat về vấn đề của Alexa cũng như một số công cụ khác.)

Nói thế không có nghĩa là số liệu Alexa đưa ra hoàn toàn vô nghĩa, xem biểu đồ của Alexa chúng ta sẽ có cái nhìn tổng thể về xu hướng phát triển và so sánh tương đối về “tầm mức” của các website.

Những công cụ theo dõi khác như Compete, Quantcast lại có quá ít dữ liệu về các website Việt Nam nên không đủ mức tin cậy về mặt thống kê. Trong bài viết này tôi có dùng thêm số liệu từ Whois.ws (vì số liệu ở đây dễ theo dõi hơn), tuy nhiên nếu tôi không nhầm đây cũng là dữ liệu lấy từ chính Alexa API vì tôi nhận thấy có sự trùng hợp trong nhiều chỉ số.

Các Con Số

Đây là số lượng người dùng đăng ký mà các mạng xã hội tại Việt Nam công bố (theo thứ tự từ cao xuống thấp):

Căn cứ vào đây thì CyWorld và VietSpace là những mạng lớn còn CyVee chỉ là một chú bé. Nhưng số liệu từ Alexa lại cho thấy một câu chuyện hoàn toàn khác. Xin xem biểu đồ so sánh lượng truy cập (reach per million in %) vào các mạng XH trong 6 tháng gần đây:

alexa-sns-vietnam-small.gif

Chúng ta có thể “đọc” trên biểu đồ rằng:

  1. YoBanBe có lượng truy cập vượt trội, gấp 3 lần đối thủ gần nhất là CyVee.
  2. CyVee đang tiến rất nhanh, lượng truy cập tỷ lệ thuận với số đăng ký.
  3. Lượng truy cập vào VietSpace gần như không thay đổi trong nhiều tháng và có xu hướng đi xuống; con số 80.000 đăng ký của VietSpace không nói lên được chất luợng của mạng này. Phải chăng nhiều người chỉ đăng ký rồi “nhất khứ hề, bất phục hoàn” (một đi, không trở lại)?
  4. Ngạc nhiên nhất là lượng truy cập vào CyWorld.vn chỉ tương đương với CyVee?

Riêng với trường hợp của CyWorld.vn tôi có một chút băn khoăn vì họ mới chuyển từ sub-domain “vn.cyworld.com” qua domain cấp 1 “cyworld.vn” (Alexa không có biểu đồ cho sub-domain). Khảo sát thêm dữ liệu lượng truy cập (reach per million) từ Whois.ws chúng ta có:

  • Yobanbe.com: 156 (1 tháng, xem dữ liệu)
  • Cyvee.com: 34 (1 tháng, xem dữ liệu)
  • vn.cyworld.com: 28 (= 4% của cyworld.com, số liệu 3 tháng, xem dữ liệu)
  • Vietspace.net.vn: không có dữ liệu

Từ các con số và biểu đồ cho thấy lượng truy cập vào Cyworld Việt Nam dù ở cyworld.vn hay vn.cyworld.com cũng chỉ tương đương với CyVee trong khi số đăng ký theo công bố gấp gần 9 lần (100.000 so với 12.500). Vậy phải chăng chỉ có 1/10 số người đăng ký vào CyWorld là thực sự sống trong xã hội ảo này?

Một chỉ số đáng lưu ý nữa là số trang xem của một người truy cập (pageviews per user). Whois.ws cho biết:

  • Cyvee.com: 18.5
  • vn.cyworld.com: 13.5
  • yobanbe.com: 6.2

Rõ ràng nếu số liệu này đúng thì cộng đồng người dùng của CyVee là tích cực nhất, CyWorld theo rất sát còn Yobanbe có lẽ cần cải thiện bằng cách tạo ra nhiều sân chơi hơn cho người dùng ngoài blog.

Kết Luận

Người ta luôn dùng số lượng người đăng ký để khẳng định thành công của một mạng xã hội, nhưng liệu các con số công bố có nói lên sự thực về chất lượng của các mạng xã hội này hay chỉ là những con số dùng để marketing? Đó sẽ là câu hỏi lớn dành cho CyWorld Việt Nam và VietSpace.

Vấn đề lớn nhất mà các mạng xã hội phải giải quyết là làm sao thu hút được đủ lượng người dùng tích cực (active user) để tạo nên hiệu ứng mạng (network effect) và vươn lên thành một thế lực vững chắc. Trong trường hợp này chúng ta nên đặt cược vào ai? Xin các bạn cho biết ý kiến của mình. Cảm ơn.

(Xin lưu ý, số liệu của Alexa nêu trên chỉ có ý nghĩa tham khảo. Hy vọng chúng ta sẽ có số thống kê chính xác hơn từ các công cụ analytics nội bộ của các mạng trên.)

9 thoughts on “Số Thực hay Số Ảo?

    Hoang Tung said:
    Tháng Mười Một 15, 2007 lúc 9:04 sáng

    Interesting analysis!

    Chỉ căn cứ vào Alexa kg thôi thì khó chính xác lắm. Nhưng tui thấy chỉ số xếp hạng Alexa cho các web của VN là tương đối đúng chắc là do ở Vn ít người dùng FF nên có thể làm căn cứ để theo dõi mức pt.

    HarryD said:
    Tháng Mười Một 15, 2007 lúc 11:59 sáng

    A great post again, thanks Quang for a very insightful presentation. Vietnam’s Internet ad industry is too small so there is no tracking and measurement services players take note yet. The currency standard of web analytics which decides media planning process by leading ad/media specialists are comScore and Nielsen/Netratings, not Alexa. Hope some day Vietnamese market is big enough for their expansion plan.

    Viet said:
    Tháng Mười Một 15, 2007 lúc 12:24 chiều

    Đối với 1 mạng xã hội (và phần nào đó với cả forum), khi đã đạt đến 1 total tối thiểu nào đó (con số này tùy vào quốc gia), thì điều quan trọng nhất là tỉ lệ active/total, chứ không còn chỉ là total. Còn với individual site thì là pageview per visit. Có thể game với SEO / PR, nhưng kinh nghiệm cho thấy trò này khó tồn tại lâu dài, ngọai trừ gigantic site như wp.com này, where they “officially” game with google juice like crazy.

    Anyways, lâu lắm mới đọc thấy được 1 bài trên wp có thể xem là có chất, chứ không phải chỉ là cop nhặt từ báo điện tử. Keep it up ! Với đà này, nếu những bài thế này không được phát huy, khi đám chuộng pageview từ 360 đổ qua thì chắc mình cũng biến đi nơi khác, self-hosted để tránh nhiễu nhương🙂

    ~ Việt.

    PS: bạn nói đúng, alexa is a joke. đã thấy quá nhiều ví dụ cho thấy chỉ số của alexa hòan tòan lệt lạc, nhất là khi đụng tới người dùng internet châu á.

    Tuyetan said:
    Tháng Mười Một 15, 2007 lúc 1:14 chiều

    Theo tôi, nếu chỉ căn cứ vào thứ hạng của Alexa thì không chuần lắm bạn à, vì còn tùy vào thời điểm thống kê và các chỉ số khác.

    Tuy nhiên tôi cũng thấy nhiều mạng, thành viên truy cập đa số là cưỡi ngựa xem hoa, sau đó đúng như bạn đã nói “nhất khứ hề bất phục hoàn” (chứ không phải dịch hoàn). Đó mới là thách thức của các tay chơi mạng xã hội Việt Nam.

    Hồng Quang responded:
    Tháng Mười Một 15, 2007 lúc 1:41 chiều

    Có lẽ có bản dịch từ lâu lắm dùng từ “dịch”, nhưng rất có thể tôi nhớ nhầm.

    Xin sửa theo ý chị. Cảm ơn chị nhiều. Tôi còn nhiều cái dốt về dùng từ ngữ lắm🙂

    Hồng Quang responded:
    Tháng Mười Một 15, 2007 lúc 2:04 chiều

    @Viet: Đừng lo dân 360 qua đây nhiều. Theo mình tìm hiểu thì hầu hết người dùng 360 không biết wp là gì và khi đăng ký vào rồi thì kg biết dùng thế nào. Anyway, wp cũng kg phải là mạng XH, dân 360 đang “hồn nhiên nhí nhảnh” với nhau mà qua đây sẽ thấy chán lắm🙂 .

    Xin nói thêm, chất lượng của một mạng XH cũng tùy thuộc vào chính chất lượng của người dùng. Trong trường hợp này người ta đánh giá chất lượng user của Facebook cao hơn của MySpace. Friendster và Hi5 thì không có nhiều người dùng ở Mỹ nên cũng kg dc đánh giá cao… long story.

    Tapher said:
    Tháng Mười Một 16, 2007 lúc 3:09 chiều

    Bài phân tích khá hay. Đáng để tham khảo. Tạm thời chỉ ý kiến vậy hihi…
    Cảm ơn bạn nhé!

    Đình Phi said:
    Tháng Mười Một 17, 2007 lúc 12:25 chiều

    Chúng ta có thể tham khảo quy mô phát triển của mạng xã hội được xem là hàng đầu TQ hiện nay là 51.com: 60 triệu thành viên, 5 triệu thành viên truy cập mỗi ngày với thời gian truy cập trung bình 40 phút (nguồn: english.iresearch.com.cn và chinatechnews).

    Do đó, có thể thấy, dù những con số trên có chính xác đến đâu thì hiện vẫn còn khá sớm để có được cái nhìn tương đối nhất về mức độ phát triển cũng như vị thế cụ thể của các mạng xã hội ở VN.

    Mình thì thấy Cyvee chí ít cũng ở vị trí từ á quân trở lên trong cuộc đua này.

    Blogger said:
    Tháng Mười Một 19, 2007 lúc 10:48 sáng

    Wel, theo bạn cần nhìn vào những chỉ số nào?

Bình luận đã được đóng.