Web 2.0 Office – Phần I: Soạn thảo văn bản

Posted on Updated on

Chưa bao giờ tôi nghĩ rằng sẽ sử dụng những công cụ thay cho Word hay Excel trên Web nhưng khi dùng những bảng tính đầu tiên trên NumSum tôi đã thực sự ngỡ ngàng về khả năng của nó. Chỉ khi ấy tôi mới tin là hoàn toàn có thể dùng các ứng dụng web trong các lãnh địa mà trước kia là độc quyền của ứng dụng desktop.

Ứng dụng hữu ích nhất trên máy tính của bạn là gì? Đó là Microsoft Word (ít nhất đấy là khảo sát trên 100 người của game show “Chung Sức” trên HTV7!). Tôi cũng tin là nhiều người đồng ý với ý kiến này và thậm chí một số còn cho rằng công dụng duy nhất của máy tính là thay cho máy đánh chữ🙂. Vậy nên chúng ta sẽ bắt đầu bằng các ứng dụng web 2.0 sọan thảo văn bản. Các ứng dụng sẽ được xem xét ở đây bao gồm ajaxWrite, Zoho WriterWritely.

1. ajaxWrite

ajaxWrite là một ứng dụng XUL, ngôn ngữ dành riêng cho việc phát triển UI trên các trình duyệt của Mozilla. Theo chỉ dẫn trên trang chủ, nó chỉ chạy được trên Firefox 1.5 trở lên.

Ngay khi mở ứng dụng, một văn bản demo xuất hiện cho biết bạn có thể làm gì trên ajaxWrite. Nhìn chung những gì bạn làm được là không nhiều ngoài một vài chức năng soạn thảo căn bản nhất. Khi nhấn nút lưu (Save) bạn sẽ phải download và lưu văn bản này về dưới dạng tài liệu Word (.doc) vào máy tính của mình. Ngược lại, bạn cũng có thể mở một tài liệu Word từ máy tính của mình để làm việc miễn là tài liệu đó không quá phức tạp và không có hình ảnh vì nếu không bạn có thể không lưu trở lại được.

ajaxWrite không cho bạn lưu tài liệu trực tuyến và tất nhiên bạn cũng không có cách nào chia sẻ các tài liệu này. Ưu điểm duy nhất là nó khá giống với ứng dụng desktop và tải về rất nhanh nhưng khi tôi thử làm thay đổi kiểu chữ bold, italic… bằng các phím tắt thì không cái nào hoạt động hoặc bị trùng với các phím tắt riêng của Firefox khiến cho việc viết lách luôn bị gián đoạn vì phải dùng chuột! ajaxWrite không có các định dạng kiểu (style) như heading, blockquote… và thậm chí còn chưa cho phép đưa hình vào tài liệu.

Cuối cùng tôi nhận thấy nên đặt tên ứng dụng này là xulWrite thì chính xác hơn. Và vì tất cả tài liệu đều lưu trữ trên máy tính của mình, tôi tự hỏi sao mình không dùng luôn WordPad (hay Tomboy trên Linux) mà phải dùng ajaxWrite với đủ thứ bất tiện.

Hình 1: ajaxWrite – Chỉ là cách đặt tên “tiếp thị” cho một ứng dụng XUL

  • Ưu điểm: Tải về nhanh, giao diện giống ứng dụng desktop.
  • Nhược điểm: Không phải là một ứng dụng web 2.0 đúng nghĩa vì không cho phép lưu trữ trực tuyến, chia sẻ tài liệu… Thiếu nhiều chức năng, khó sử dụng và chỉ chạy được trên các phiên bản Firefox mới nhất.
  • Đánh giá chung: Ngoài cái tên kêu, đây là một ứng dụng tồi.

2. Zoho Writer

Zoho Writer là một ứng dụng soạn thảo văn bản rất hoàn chỉnh với hầu hết các chức năng mà một trình soạn thảo văn bản web 2.0 cần có:

  • Hoạt động trên hầu hết các trình duyệt phổ biến.
  • Đầy đủ chức năng về định dạng.
  • Có thể lưu lại trực tuyến, có thể cùng làm việc với nhiều người, chia sẻ với cộng đồng (publish).
  • Có thể xuất ra thành nhiều dạng tài liệu .doc, .pdf, Open Document…
  • Có thể đưa trực tiếp lên các blog phổ biến như Blogger, WordPress, TypePad hay LiveJournal…
  • Có thể gắn các thẻ định danh (tag).

Ngoài ra Zoho Writer còn cho phép bạn lưu tài liệu như một template rất thuận tiện khi bạn muốn tạo một mẫu đơn nào đó để dùng nhiều lần như đơn xin việc…

Zoho Writer có rất ít khiếm khuyết về chức năng dù cũng như các ứng dụng web khác nó chưa thể sánh với Word về khả năng định dạng phức tạp. Điểm đáng chú ý nhất là chức năng kiểm tra chính tả tuy hoạt động khá tốt nhưng không linh hoạt như của Writely.

Nhược điểm lớn nhất của Zoho Writer theo tôi nằm ở giao diện. Thiết kế giao diện của Zoho Writer chưa thực sự sáng tạo và có nhiều điểm chưa thân thiện với người dùng. Ví dụ, các toolbar và menu đều trắng trùng với màu nền của văn bản làm cho người dùng mất tập chung, một số chức năng căn bản lại khó tìm ra cách dùng. Khi thực hiện các thao tác, tôi có cảm nhận không được “nuột” như trên Writely. Bù lại, trên toolbar hai lớp của Zoho Writer cho phép thực hiện nhiều chức năng mà Writely không có hoặc khó làm như chèn các ký tự đặc biệt, smiley…

Tóm lại, Zoho Writer là trình soạn thảo văn bản có nhiều chức năng nhất trong ba ứng dụng xem xét trong bài này nhưng có một vài điểm chưa đạt mức tinh xảo.

Hình 2: Zoho Writer – Nhiều chức năng nhưng còn hơi thiếu tinh xảo

  • Ưu điểm: Đầy đủ chức năng.
  • Nhược điểm: Giao diện hơi thiếu sáng tạo, hơi chậm và một số chức năng chưa tinh xảo.
  • Đánh giá chung: Đây là một ứng dụng rất tốt. Thực tế, việc chọn dùng Zoho Writer hay Writely hoàn toàn chỉ là vấn đề sở thích.

3. Writely

Tôi có thể hiểu tại sao cộng đồng web 2.0 đánh giá cao Writely và Google quyết định mua lại ứng dụng này. Có lẽ điểm nổi bật nhất của Writely là tuân thủ nguyên tắc của web 2.0 “Simplicity Over Completeness” tức là nó hướng tới sự đơn giản cho người dùng hơn là ôm đồm quá nhiều chức năng.

Writely cũng có các chức năng căn bản như Zoho Writer (xem phần trên), nhưng điểm khác biệt lớn nhất nắm ở giao diện và sự tinh tế. Toolbar một hàng của Writely có biểu tượng lớn, thiết kế đẹp, dễ nhận diện chức năng. Toolbar này chỉ hiển thị những chức năng căn bản nhất, các chức năng phức tạp hơn được giấu trong các menu ở trên, tránh cho người dùng bị phân tán. Giao diện của Writely rất dễ định hướng với các view khác nhau giúp cho bạn xem trước được tài liệu chia sẻ, xuất bản hay đưa lên blog.

Khi bật chế độ kiểm tra chính tả lên, bạn có cảm giác như làm việc trên Word với cách kiểm tra ngay theo những gì bạn gõ vào. Các chức năng khác hoạt động rất “êm” và có phản hồi/chỉ dẫn thân thiện. Một chức năng tôi đánh giá cao nhất là sao lưu tự động sau mỗi 30 giây (cũng có trong Zoho Writer) làm cho việc mất dữ liệu gần như không xảy ra và khi nó hoạt động bạn hầu như không cảm thấy bị gián đoạn.

Tuy nhiên, nhược điểm lớn nhất của Writely lại cũng nằm ở giao diện. Những người quá quen với Word sẽ cảm thấy khó tìm các chức năng trong Writely vì cách sắp xếp toolbar/menu không giống chuẩn của Microsoft. Với những người này có thể Zoho Writer là lựa chọn tốt hơn.

Tóm lại, dù ít chức năng hơn Zoho Writer nhưng thế mạnh của Writely là đơn giản và thân thiện nhưng có thể gây khó khăn cho những người dùng thông thường. (Đây là trình soạn thảo mà tôi dùng để viết blog, lý do xin xem thêm ở bài Web 2.0 – Con đường phía trước).

write-on-writely.gif

Hình 3: Writely – ứng dụng soạn thảo văn bản web 2.0 nhất.

 

  • Ưu điểm: Nhanh, đơn giản, thân thiện.
  • Nhược điểm: Giao diện có thể gây khó khăn cho những người dùng quá qen với Word.
  • Đánh giá chung: Đây là một trong những ứng dụng web 2.0 điển hình và thành công.

4. Kết luận

Trong khi ajaxWrite chỉ là sự lợi dụng về ngôn từ cho việc quảng cáo thì Zoho WriterWritely sẽ là những con chủ bài của Web 2.0 Office trong tương lai gần.

Thế mạnh của các ứng dụng soạn thảo văn bản web 2.0 là khả năng chia sẻ và xuất bản tức thì. Điểm này chắc chắn Microsoft Word không thể theo kịp. Microsoft đang dồn sức cho một bản Office Live mà theo họ sẽ có những chức năng như Word trên desktop và tận dụng thế mạnh của web nhưng chúng ta chỉ có thể chờ xem có thực sự như vậy không.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s